Nhà tù quá tải 122%, Hàn Quốc dự kiến tăng 30% số phạm nhân được đặc xá từ năm 2026

Trước tình trạng các cơ sở giam giữ trên toàn quốc hoạt động vượt xa công suất thiết kế, Bộ Tư pháp Hàn Quốc cho biết sẽ mở rộng chính sách đặc xá có điều kiện từ năm 2026. Theo kế hoạch, số phạm nhân được trả tự do mỗi tháng sẽ tăng khoảng 30%, tập trung vào các trường hợp phạm tội không bạo lực và có nguy cơ tái phạm thấp.

Bộ Tư pháp Hàn Quốc ngày 22-12 thông báo sẽ tăng số lượng phạm nhân được đặc xá có điều kiện kể từ năm tới, trong nỗ lực giảm tải tình trạng quá tải kéo dài tại các trại giam. Cụ thể, cơ quan này dự kiến đặc xá khoảng 1.340 phạm nhân mỗi tháng trong năm 2026, tăng 30% so với mức trung bình của năm nay, đồng thời thúc đẩy việc áp dụng chính sách đặc xá trên diện rộng hơn.

Theo Bộ Tư pháp, việc mở rộng đặc xá sẽ được triển khai với ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an toàn xã hội. Các trường hợp được xem xét chủ yếu là phạm nhân phạm tội không bạo lực và được đánh giá có nguy cơ tái phạm thấp, trong khi các tội danh nghiêm trọng vẫn phải trải qua quy trình thẩm định chặt chẽ. Đại diện bộ này cho biết, thông qua việc khuyến khích cải tạo tự nguyện, chính phủ đặt mục tiêu giảm tỷ lệ tái phạm và hỗ trợ phạm nhân tái hòa nhập xã hội với tư cách là những công dân có trách nhiệm.

Động thái này nằm trong nỗ lực tổng thể của chính quyền hiện nay nhằm giải quyết tình trạng quá tải, vốn đang làm dấy lên nhiều lo ngại về nhân đạo tại các nhà tù và trại tạm giam. Theo Báo cáo thống kê thường niên năm 2025 của Cơ quan Cải huấn Hàn Quốc, các cơ sở giam giữ trên cả nước hiện đang vận hành ở mức 122,1% công suất.

Áp lực gia tăng chủ yếu xuất phát từ việc chậm trễ trong xây dựng các cơ sở mới, cùng với sự gia tăng nhanh chóng của số lượng phạm nhân. Số người bị giam giữ trung bình mỗi ngày đã tăng từ 51.117 người vào năm 2022 lên 61.336 người vào năm 2024. Trong đó, số phạm nhân liên quan đến tội phạm ma túy gần như tăng gấp đôi, đạt 6.628 người trong cùng giai đoạn.

Mặc dù hướng dẫn của Bộ Tư pháp quy định mỗi phạm nhân phải được bảo đảm tối thiểu 2,58 m² không gian sinh hoạt, không bao gồm khu vệ sinh, Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc cho biết vào tháng 10 rằng một số phạm nhân chỉ được bố trí khoảng 2 m² mỗi người trong suốt gần một năm. Tình trạng quá tải cũng làm trầm trọng thêm các vấn đề trong công tác quản lý, khiến điều kiện làm việc tại các cơ sở cải huấn ngày càng xuống cấp.

Theo một khảo sát của Bộ Tư pháp công bố hồi tháng 2, khoảng 20% nhân sự tại các cơ sở giam giữ được xếp vào nhóm có nguy cơ cao về sức khỏe tâm thần. Một cán bộ cải huấn cho biết, các sự cố trong trại giam, bao gồm xô xát giữa các phạm nhân do không gian chật chội, đang gia tăng, tạo áp lực lớn và kéo dài lên đội ngũ quản lý.

Trước thực trạng này, Bộ Tư pháp đã tiến hành đặc xá cho 1.218 phạm nhân vào tháng 9, bao gồm người nước ngoài thuộc diện trục xuất, cùng các phạm nhân cao tuổi hoặc mắc bệnh nặng và được đánh giá không có khả năng tái phạm. Con số này cao hơn 30% so với mức trung bình 936 người được đặc xá mỗi tháng trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8, thời điểm trước khi Tổng thống Lee Jae Myung nhậm chức vào tháng 6 và trong những tháng đầu nhiệm kỳ của ông.

Việc mở rộng chính sách đặc xá được xem là giải pháp trước mắt nhằm giảm áp lực quá tải tại các cơ sở giam giữ của Hàn Quốc, trong bối cảnh hạ tầng cải huấn chưa theo kịp tốc độ gia tăng phạm nhân. Bộ Tư pháp khẳng định quá trình triển khai sẽ tiếp tục được thực hiện thận trọng, đặt yếu tố an toàn xã hội song song với mục tiêu cải tạo và tái hòa nhập bền vững.

Bài viết được biên tập dựa trên báo cáo của tờ The Korea Herald.